Oorzaken en plaatsen van ontstaan van binnenbranden

Kennis over branden maakt het mogelijk brandrisico’s in het juiste perspectief te plaatsen. In dit artikel geven we meer informatie over de oorzaken en en plaatsen van ontstaan van binnenbranden.

Aantal doden en gewonden

Uit de CBS-gegevens (2013) blijkt dat het gemiddeld aantal doden bij brand over de laatste tien jaar 53 bedraagt. Dit is in, vergelijking met de jaren daarvóór, een lichte daling. Ten opzichte van andere landen is het risico op de gevolgen van brand, gemeten naar het aantal branddoden, in Nederland laag. Jaarlijks komen in Nederland bij brand iets minder dan 4 mensen om per miljoen inwoners. In de Europese Unie is dit percentage gemiddeld 12 per miljoen inwoners, waarbij de situatie in het westen en zuiden van Europa beduidend beter is dan het noorden en het oosten. En daarmee ‘scoort’ de EU nog goed in vergelijking met bijvoorbeeld andere Europese landen en Noord-Amerika. Betrouwbare cijfers voor het aantal gewonden bij brand zijn er niet, maar uit de literatuur blijkt dat dit aantal ongeveer op het tienvoudige ligt van het aantal doden.

Branden in gebouwen

bhv samenwerking brandweer

Het aantal branden in gebouwen bedraagt jaarlijks ongeveer 14.000 (in 1995 waren er 13.600 branden en in 2013 waren dat er 15.000). De helft daarvan vind plaats in tot bewoning bestemde gebouwen. Van de 7.000 branden die jaarlijks woeden in de niet tot bewoning bestemde gebouwen vinden de meeste branden plaats in industriegebouwen, gezondheidszorggebouwen en bijeenkomstgebouwen; bij elkaar ongeveer de helft van de 7.000. Branden in cellengebouwen en onderwijsgebouwen zijn in veel gevallen veroorzaakt door brandstichting.

Volgens de statistiek der branden van het CBS vonden er in 2013 vijftienduizend branden in gebouwen (binnenbranden) plaats, waarvan:

  • 1.100 in de sector industrie, landbouw of veeteelt;
  • bijna 750 in de sector bijeenkomstgebouwen, zoals winkels, restaurants, café’s, bioscopen en sportcomplexen;
  • 1.000 in de sector gezondheidszorg;
  • 4.700 in woongebouwen.

Oorzaken van binnenbranden

Van deze binnenbranden waarvan de oorzaak bekend was, werd 42,1% veroorzaakt door defecte apparatuur en het verkeerd gebruik ervan. De tabel hieronder geeft een overzicht van het aantal binnenbranden en oorzaken over de jaren 1995 tot en met 2013.

Voor 2013 is een onderverdeling gemaakt naar gebouwensoort, zoals onderwijsgebouwen, kantoorgebouwen en gezondheidszorggebouwen. Opvallend is het hoge percentage brandstichting en roken in bepaalde sectoren, zoals:

  • Gezondheidszorg: 1.000 branden, waarvan circa 200 door brandstichting en 190 door roken;
  • Onderwijs: 100 branden, waarvan circa 32 door brandstichting;
  • Logies: 200 branden, waarvan circa 170 door roken.

Binnenbranden naar object en oorzaak / aantallen naar object (gebouwensoort) in %

Plaats van ontstaan van binnenbranden

Voor de scenariobouw zijn gegevens over de plaats van ontstaan van brand belangrijk. In de uitgave ‘Statistiek der branden’ is hierover geen informatie opgenomen. Dit in tegenstelling tot de reeks Brandbeveiligingsconcepten, waarin over de jaren 1988-1993 wel gegevens zijn vermeld. Deze reeks heeft als bronmateriaal gediend de tabel hieronder. In deze afbeelding is per gebouwensoort vermeld wat het percentage is van de meest voorkomende plaatsen waar brand ontstaat. Uit de afbeelding kan opgemaakt worden dat keukens, technische ruimten en verblijfsruimten veelvoorkomende plaatsen zijn. Ook de gang, trap of hal worden vaak genoemd. In het Brandbeveiligingsconcept Gezondheidszorggebouwen is de statistische informatie vermeld dat circa 10 procent van de branden in de gang, de hal of het trappenhuis ontstaat. Uit deskundigenoverleg is gebleken dat de brandweer de plaatsen van ontstaan herkent op grond van eigen praktijkervaring.

Plaatsen van ontstaan van brand per gebouwtype