Evacuatietraining voor het efficiënter ontruimen van Stadion Feijenoord

450. Dat is het aantal stadionbeveiligers dat werkzaam is in Stadion Feijenoord, ook wel Stadion De Kuip genoemd. Deze stadionbeveiligers werken in dienst van evenementenveiligheidsorganisatie Security Management Group (SMG). Maar hoe zorgen zij ervoor dat bezoekers van De Kuip een optimale beleving kunnen ervaren en zich, ook in geval van calamiteiten, veilig kunnen voelen?

Het voltallige beveiligingspersoneel fungeert tijdens hun werkzaamheden zowel als steward als eerstelijns bedrijfshulpverlener. In geval van calamiteiten zijn zij verantwoordelijk voor eerste hulp en, indien nodig, voor het (gedeeltelijk) ontruimen van het stadion. Het is dus essentieel dat alle beveiligingsmedewerkers zelfverzekerd zijn en sterk in hun schoenen staan. Daarom, maar ook omdat Security Management Group de ambitie heeft om te groeien naar 500 medewerkers en omdat het bedrijf te maken heeft met verloop in personeelsbestand, ontstond de behoefte aan een laagdrempelige en continue opleidingsvorm op het gebied van ontruimen.

De eisen die aan de opleidingsvorm werden gesteld

Bernard Gerritsma, directeur van Security Management Group, was duidelijk als het ging om de invulling van de opleidingsvorm. Het moest een praktijkgerichte, interactieve en gebruiksvriendelijke training worden die medewerkers in eigen tempo kunnen volgen. Een praktijkgerichte aanvulling op de bestaande beveiligings- en bhv-kennis van het beveiligingspersoneel. Voorwaarde aan de training was bovenal dat medewerkers goede basiskennis van scenario’s, rollen en taken meekregen. Dat draagt bij aan zelfverzekerdheid en in het verlengde daarvan een soepelere ontruiming, iets wat essentieel is voor een voetbalstadion met zoveel zitplaatsen.

Een e-learning als gewenst resultaat

De hierboven benoemde wensen resulteerden in een e-learning die is opgebouwd uit realistische scenario’s, welke in Stadion De Kuip zijn vastgelegd in 360-gradenvideo’s. Om het interactieve karakter van de e-learning te waarborgen, is tekstuele theorie achterwege gelaten. Bovendien is de training geschikt om te gebruiken op smartphones. Dit sluit perfect aan op de doelgroep, aangezien bijna niemand binnen de doelgroep werkt met een laptop of tablet.

Bij de ontwikkeling van de e-learning was, naast Stadion Feijenoord, Security Management Group en wijzelf, ook bhv-opleider B&V betrokken. De officiële naam van deze e-learning is ‘Evacuatietraining stadionmedewerker De Kuip’, waarbij De Kuip dus vervangen zou kunnen worden door een andere naam. Iets dat in de toekomst niet eens onwaarschijnlijk is. Wouter Jansen, manager safety & security van voetbalclub Feyenoord, geeft namelijk aan dat Feyenoord, vanwege de grote organisatie die het is, vanuit andere clubs veel vragen krijgt over veiligheid. Hij is dan ook blij met de nieuwe e-learning en spreekt over een belangrijke professionaliseringsslag in het opleiden en trainen van mensen. Een ontwikkeling die bijdraagt aan het veiligheidsniveau in het stadion. Tot slot geeft Wouter aan “dat het ook goed is dat het NIBHV als toonaangevend kennisinstituut zorgt voor onafhankelijke certificering van de training, als waarborg voor kwaliteit.”

Unieke lancering van de e-learning

Het moment van lancering van de e-learning ‘Evacuatietraining stadionmedewerker De Kuip’ was voor een aantal van onze medewerkers ook een unieke ervaring te noemen. Deze vond namelijk op 25 januari plaats voorafgaand aan de wedstrijd Feyenoord – Heracles, inclusief een uitgebreide rondleiding in en om Stadion Feijenoord, gegeven door SMG-directeur Bernard Gerritsma.

De middag begon in het kantoor van Security Management Group dat zich in een gebouw direct naast De Kuip bevindt. Hier was een korte kennismaking, werd een dankwoord naar elkaar uitgesproken en volgde een korte briefing over de rondleiding. Vervolgens begon de rondleiding in De Kuip zelf en vond al snel de officiële lancering van de e-learning plaats. Met de uitreiking van een grote variant instructeurspas door onze directeur Koos Pulleman kon de figuurlijke champagne worden ontkurkt. Deze uitreiking vond plaats op een schitterende plek in het stadion, met de hoofdtribune op de achtergrond.

Geen mooiere plek en geen beter moment om dat te doen dan op de tribune van het iconische stadion, voorafgaand aan een voetbalwedstrijd. Bernard Gerritsma ontving daar van NIBHV-directeur Koos Pulleman als een van de eersten het ‘certificaat van deelname’, dat voor deze gelegenheid een maatje groter was uitgevoerd.

Op deze geweldige plek kwamen ook mooie gesprekken op gang. Gesprekken met diepgang waarin duidelijk naar voren kwam dat Bernard Gerritsma, Wouter Jansen en ook de nog niet genoemde Peter van Nes (hoofd opleider en tevens instructeur bij SMG) over enorm veel vakinhoudelijke kennis beschikken en hier vol passie over kunnen praten. Een aantal zaken die daaruit naar voren kwamen:

• Bij elke thuiswedstrijd wordt een standaard beveiligingsteam ingezet, maar de samenstelling wordt eventueel afgestemd op risicowedstrijden.
• Security Management Group werkt met prestatie indicatoren om de bezoekers een optimale wedstrijdexperience te kunnen bieden.
• Het trainingscomplex van Feyenoord, Varkenoord, wordt ook beveiligd door SMG.
• Buiten de hekken van het stadion is de politie ‘in charge’. Maar SMG en de politie werken wel intensief samen en wisselen veel informatie met elkaar uit. Dit vanwege het feit dat wat buiten het stadion gebeurt, effect kan hebben binnen de hekken van het stadion en andersom.
• Voetbal is een ad-hoc sport: naast de competitiewedstrijden die aan het begin van het seizoen worden vastgesteld, zijn extra wedstrijden in de beker en in Europees verband mogelijk bij goede prestaties van Feyenoord. Dit vraagt wat snellere handelingstijd als het gaat om de beveiliging van wedstrijden.
• Elke sector binnen De Kuip heeft tijdens thuiswedstrijden zijn eigen team beveiligingsmedewerkers. Elk team krijgt voorafgaande aan een wedstrijd een eigen briefing.
• Andermaal werd benadrukt dat een e-learning perfect aansluit op de wensen van SMG en Stadion Feijenoord. Een gebruiksvriendelijke en interactieve training die continu beschikbaar is en dus heel laagdrempelig en snel te volgen is voor nieuwe medewerkers.

Kortom, een samenwerking tussen verschillende partijen waarbij ieders taken- en verantwoordelijkhedenpakket naadloos op elkaar aan moeten sluiten.

Een overkoepelende blik op veiligheid

Na de officiële lancering werd de rondleiding vervolgd. Volgende stop was de eigen in-house commandokamer van Stadion Feijenoord. Deze betraden we na een uitgebreide blik over de ingangen en de bijbehorende toegangscontroles en -stromen van bezoekers aan de Olympia-zijde van het stadion.

De eerder benoemde samenwerking tussen alle betrokken partijen komt letterlijk en figuurlijk inzichtelijk samen in de commandokamer. Naast beveiligingsmedewerkers van Security Management Group, hebben ook de algemeen commandant van de voetbaleenheid van politie Rotterdam en overige politievertegenwoordigers hier een werkplek. Vanuit de commandokamer wordt de stadionbeveiliging aangestuurd waardoor deze de centrale schakel is in geval van incidenten. Dit alles door middel van een door video-operators gemonitord cameranetwerk waarmee onregelmatigheden, verdachte situaties of incidenten direct gesignaleerd worden.

Bernard Gerritsma over de bijbehorende werkzaamheden: “Er zijn onder andere strakke afspraken en procedures rond de aankomst van de spelersbus en supportersbussen van bezoekende clubs tijdens wedstrijden en het begeleiden van de supporters. Het voorkomen van verkeerscongestie op het wegennet rond het stadion is een voorwaarde voor een soepele en incidentvrije aankomst van de supportersbussen. Het komt erop neer dat die nooit tot stilstand mogen komen op de aanrijroute naar het stadion, zeker niet bij een risicowedstrijd die altijd spanningen tussen supportersgroepen teweegbrengt.”

Optimaal voorbereid op medische incidenten en calamiteiten

De volgende stop van de rondleiding had alles te maken met ons eigen vakgebied. Stadion Feijenoord heeft de zaken goed voor elkaar als het gaat om handelen in geval van medische noodsituaties. Zo zijn alle stadionbeveiligers bhv-opgeleid en beschikken zij over eerstehulpkennis. Bovendien beschikt het stadion over een eigen medisch centrum, waar medisch geschoold personeel op spoedeisende hulp- en ALS ambulanceniveau (Advanced Life Support) werkzaam is. Tijdens Europese (UEFA) voetbalwedstrijden van Feyenoord staat er aanvullend daarop een bemande ambulance stand-by.

Bernard Gerritsma is heel stellig als het gaat om hoe optimaal voorbereid de totale organisatie is op incidenten en calamiteiten. “Gelukkig kunnen we met de door ons ingehuurde professionele medische capaciteit ruimschoots garantstaan voor het leveren van spoedeisende medische hulpverlening. Als bij reguliere wedstrijden sprake is van een onwelwording of ander medisch noodgeval, brengen we de patiënt in principe naar het medisch centrum voor eerste behandeling. Zo nodig bellen we een ambulance, die de patiënt daar overneemt. In situaties waarin de patiënt niet kan worden verplaatst, kan het ook zijn dat we ambulancepersoneel begeleiden naar de tribune of waar het slachtoffer zich dan ook bevindt. In zo’n geval is goede opvang en begeleiding door de stadionbeveiligers essentieel in de complexe lay-out van het stadion met al zijn ingangen.”

Ordehandhaving

De laatste etappe van de rondleiding was een bijzondere, namelijk het interne politiebureau van Stadion Feijenoord. Hier worden bezoekers naar toe begeleid die om gegronde redenen niet door de toegangscontrole komen of niet te tolereren gedrag vertonen binnen de hekken van het stadion. Op dit interne politiebureau zijn altijd een officier van justitie (OvJ) en een hulpofficier van justitie (HOvJ) aanwezig voor het geval er direct rechterlijke uitspraken en vervolgingen moeten worden gedaan. Ook aanwezig in dit bijzondere politiebureau zijn ophoudruimten zodat bezoekers die zich misdragen hebben en vervoerd moeten worden naar bijvoorbeeld detentie, tijdelijk vastgezet kunnen zetten in afwachting daarvan.

Een geslaagde dag met een fantastisch slotstuk

Voor alle betrokken partijen kan dit de boeken in als een bijzondere, leerzame en vruchtbare dag. Een dag die bovendien als startpunt geldt voor een, dankzij deze nieuwe e-learning, nóg beter voorbereid team beveiligers van Stadion Feijenoord. Last, but not least was het bovendien de dag waarop Feyenoord met 4-2 won van Heracles Almelo.

Meer informatie over de betrokken partijen