Eerste hulp bij brandletsel op de werkvloer

Op de werkvloer kunnen verschillende soorten brandletsel ontstaan. SEH-arts Pol Stuart van het ziekenhuis Franciscus Gasthuis & Vlietland vertelt over de risico’s en de do’s & dont’s voor (bedrijfs)hulpverlening.

Over brandwonden die ontstaan op de dagelijkse werkvloer zijn in zeer beperkte mate landelijke cijfers beschikbaar. Uit de meest recente rapportage van het Letsel Informatie Systeem (LIS) van VeiligheidNL, die gaat over 2019, is af te leiden dat er jaarlijks 800 tot 1.000 arbeidsgerelateerde brandongevallen in Nederlandse ziekenhuizen worden geregistreerd. “Het gaat dan om relatief ernstige verbrandingen, die niet ter plekke door de bedrijfshulpverlening kunnen worden afgehandeld”, zegt Pol Stuart, spoedeisende hulp arts in het Franciscus Gasthuis & Vlietland, een ziekenhuis met een ziekenhuislocatie in Rotterdam-Noord en in Schiedam, drie poliklinieklocaties in Rotterdam- Noord en een polikliniek in Het Oogziekenhuis in Rotterdam. Over het brandletsel dat niet wordt gepresenteerd in de ziekenhuizen ontbreken landelijke registraties.

Drie typen letsel

“Op de spoedeisende hulp van een ziekenhuis zien we brandletsel uit allerlei soorten beroepen en werkomgevingen”, vertelt Stuart, die al achttien jaar in de acute zorg werkt en sinds 2018 verbonden is aan het Franciscus Gasthuis & Vlietland. “Chemische verbrandingen, die te maken hebben met het contact van chemicaliën met de huid en de weefsels eronder, ontstaan meestal door bijvoorbeeld zuren en logen in schoonmaakmiddelen. Dergelijke stoffen worden in de schoonmaakbranche gebruikt, maar soms ook in de horeca. In restaurants brengen daarnaast gasfornuizen en frituurpannen een risico mee. Er valt bijvoorbeeld onbedoeld een voorwerp in een frituurpan, en een medewerker steekt in een reflex de hand erin om het eruit te halen.” Bij thermische branden, die ontstaan door blootstelling aan warmte van bijvoorbeeld vlammen, stoom, hete oppervlakten en kokende vloeistoffen, wordt vaak gedacht aan ongevallen in huiselijke kring. Maar ook op de werkvloer kunnen zich dergelijke incidenten voordoen, bijvoorbeeld op locaties waar laswerkzaamheden plaatsvinden. Naast thermische en chemische brandletsels zijn er ook verbrandingen mogelijk door elektrische stromen door de huid, oftewel elektrocutie. Bij alle drie typen letsel kunnen eerste-, tweede- en derdegraads brandwonden ontstaan. “Bij vlambranden en chemische verbrandingen is bovendien rook- of dampinhalatie een risico”, benadrukt Stuart. De inademing van hete gassen, rook of vuur is een van de belangrijkste doodsoorzaken bij brand.

“Als je uitgaat van een worstcasescenario dan doe je het eigenlijk nooit fout” – Pol Stuart

Spoedeisende hulp in het ziekenhuis

Bij thermisch letsel let de spoedeisende hulp (SEH) in het ziekenhuis, overigens net als de bedrijfshulpverlening, in eerste instantie op het afkoelen van de verbrande lichaamsdelen. “Is er al gekoeld, is er lang genoeg gekoeld, moet er verder worden gekoeld?”, vat Stuart de vragen samen die aan de basis staan van de behandeling. Elke SEH heeft een ruimte met een brandwondendouche, die groot genoeg is om het slachtoffer ook liggend te spoelen.

Samen met de koeling start de pijnbestrijding. “Een brandwond is heel pijnlijk voor het slachtoffer. Door de pijn te verminderen, zorgen we ervoor dat de patiënt comfortabeler ligt, rustiger wordt en beter kan meewerken aan de behandeling.” De derde stap is om nauwkeurig te kijken naar de omvang en diepte van de brandwonden. Bij een rode plek op de huid kan een brandwondenzalf voldoende zijn. Brandblaren worden weggehaald en/of verbonden. Bij derdegraads verbrandingen worden patiënten doorgaans doorverwezen naar een van de drie brandwondencentra in Nederland.

 

Lees het hele artikel:

Eerste hulp bij brandletsel op de werkvloer