Bedrijfsnoodorganisatie NXP: van traditie naar vernieuwing

Werk in uitvoering bij NXP Semiconductors in Nijmegen. De organisatie bouwt zijn bedrijfsbrandweer om tot een First Responderorganisatie die beter aansluit op het risicoprofiel, de behoefte en de resources van de onderneming. De directie en de Ondernemingsraad (OR) gaven al groen licht. In dit artikel meer over de toekomstbestendige plannen van het bedrijf.
Zoals vele bedrijven beweegt ook NXP semiconductors zich in woelig economisch water. Het bedrijf fabriceert microprocessors voor onder meer de auto-industrie, consumenten­-elektronica en de telecommarkt en biedt werk aan 45.000 mensen wereldwijd. In Nederland heeft NXP vestigingen in Nijmegen en Eindhoven. Het Nijmeegse NXP-cluster huisvestte tot 2010 vier chipsfabrieken, waar circa 5000 mensen werkten. Door de veranderende vraag, concurrentie en het einde van de economische levensduur moesten drie productielocaties worden gesloten. Op dit moment werken er nog rond de 1900 medewerkers in Nijmegen en 700 in Eindhoven.
Die werkelijkheid maakte dat de onderneming zijn bedrijfsprocessen opnieuw moest uitvinden en ook de safety -en securitytaken hierop moest laten aansluiten. Alle taken op het gebied van veiligheid en milieu zijn al samengebracht in één nieuwe afdeling ‘Environment, Health, Safety & Security’, onder eenhoofdige leiding. Dit jaar gaat ook de uitvoering van de bedrijfsbrandweertaken en de BHV grondig op de schop.

 

Bedrijfsnoodorganisatie: van traditioneel naar risicogericht

“Twee sporen komen samen in de vorming van onze bedrijfsnoodorganisatie nieuwe stijl”, schetst Nico Rutten, landelijk manager EHS & Security. “Om te beginnen hebben we twee jaar geleden vastgesteld dat de bedrijfsbrandweer, die sinds jaar en dag op dit terrein actief is, niet meer aansluit bij onze veiligheidsbehoefte en het hedendaags risicodenken. Wij kenden een standaard BHV-organisatie en een op traditionele grondslag gebaseerde bedrijfsbrandweer. Het in stand houden van een eigen bedrijfsbrandweer vraagt forse investeringen in vakbekwaamheid en in de aanschaf en het beheer van materieel. We hebben een tankautospuit met volledige uitrusting conform het landelijk bestek voor de brandweer en het vrijwillig brandweerpersoneel is ook volledig volgens de landelijke vakbekwaamheidseisen opgeleid. Daar zit veel ballast in, want veel taken die wel op het bordje van de overheidsbrandweer liggen, zijn op ons bedrijfsterrein niet van toepassing. Nu staan we ook voor de noodzaak zuiniger om te springen met onze personele middelen, want we hebben door de inkrimping van de bedrijfsactiviteiten een veel kleinere pool mensen beschikbaar waarmee we onze veiligheidstaken moeten organiseren. Daarom hebben we in 2014 een visie op een nieuwe bedrijfsnoodorganisatie opgesteld.”
Deze nieuwe visie heeft als uitgangspunten: compact, risicogericht, meer nadruk op het waarborgen van de bedrijfscontinuïteit en zo min mogelijk belasting van de dagelijkse bedrijfsprocessen. NXP nam Falck in de arm om, na een gedegen risico- en scenarioanalyse, de contouren voor een passende noodorganisatie uit te werken. Een organisatie die, in de woorden van Bernard Kok, manager ERT & Security, het gat tussen bedrijfshulpverlening en de bedrijfsbrandweer moet dichten.
“We hebben behoefte aan een ander type veiligheidsorganisatie dan we nu hebben, maar de wet biedt ons weinig houvast om dat te organiseren. We zijn dan wel een Brzo-onderneming (Besluit Risico’s Zware Ongevallen), maar we vallen niet onder artikel 31 van de Wet veiligheidsregio’s die een bedrijfsbrandweerplicht kan opleggen. Daarom gaan we te werk vanuit een eigen risicogerichte visie.”

 

Focus op gevaarlijke stoffen

De nieuwe bedrijfsnoodorganisatie voor NXP Nijmegen die nu op de tekentafel ligt, voorziet in een BHV-organisatie voor de kantooromgeving en een First Responderorganisatie voor de productieafdelingen. De BHV-organisatie behoudt zijn gebruikelijke taken op grond van de Arbowet, maar wordt wel aangepast wat betreft de ontruimingstaak. Bernard Kok licht toe: “Het ontruimen van een afdeling of gebouw is op zich een vrij simpele instructie. Ons uitgangspunt is dan ook: iedereen is ontruimer. Mensen verlaten bij een ontruimingsalarm zelf het gebouw en letten in collegiaal verband op of iedereen volgt. Het proces wordt wel gecontroleerd door een beperkt aantal ontruimers, één per afdeling, etage of bouwdeel, al naar gelang de locatie. Die ontruimers melden vervolgens bij de verzamelplaats hun bouwdeel af bij de ontruimingsleider en bevestigen dat het leeg is. Door deze aanpak kunnen we de BHV’ers weer volledig inzetten op hun kerntaken. Ook hier speelt mee dat we in een bedrijfsvoering met minder medewerkers slim moeten omgaan met onze capaciteit.”
De grootste verandering op basis van de nieuwe visie, betreft de omslag van de ‘traditionele’ bedrijfsbrandweer naar een first responderorganisatie. De contouren van de nieuwe organisatie gaan uit van kleine teams van vijf personen: een teamleider en twee ploegen van twee man. Hun voornaamste focus is het optreden bij incidenten met gevaarlijke stoffen, het belangrijkste kenmerk in het risicoprofiel. Logisch, want bij de productie van microprocessors worden verschillende chemicaliën, zoals zuren en gassen gebruikt. Het First Responderteam krijgt de beschikking over een compact uitrukvoertuig met in de uitrusting onder meer chemicaliënpakken. De hoofdtaak van de First Responders is het redden en ontsmetten van personen bij ongevallen met gevaarlijke stoffen, het stoppen van lekkages en het voorkomen van escalatie van incidenten.

 

 

Bedrijfscontinuïteit

Volgens Bernard Kok krijgt de nieuwe First Responderorganisatie een wezenlijk andere opdracht mee dan de bedrijfsbrandweer. Die was vooral gericht op het stabiliseren van incidenten, terwijl de First Responders, naast de veiligheid van mensen, nadrukkelijker de continuïteit van de bedrijfsprocessen beschermen. Bernard Kok: “Dat betekent dat zij tijdens een incident nauw moeten samenwerken met andere deskundigen in de organisatie, die alle ins en outs kennen van de processen, de technische installaties en de aanwezige stoffen. Er is heel veel kennis en kunde in de productieafdelingen en bij de supportorganisatie. Die moeten we beter benutten tijdens calamiteiten en daarom worden die specialisten onderdeel van de nieuwe bedrijfsnoodorganisatie.”
Het verdwijnen van de bedrijfsbrandweer en de andere focus van de first responders betekent volgens Kok, dat ook de relatie met de overheidsbrandweer verandert. “Brandbestrijding en algemene technische hulpverlening zien we niet langer als een opgave van onze bedrijfsnoodorganisatie.
Daar is de overheidsbrandweer veel beter voor toegerust; die heeft ook meer operationele ervaring. Kortom: brandmeldingen en technische hulpverlening bij ongevallen worden in de nieuwe opzet een aangelegenheid voor de overheidsbrandweer. Vanaf het begin hebben we vertegenwoordigers van Brandweer Gelderland-Zuid bij ons vernieuwingsproces betrokken en ze via oriëntatiebezoeken en gezamenlijke oefeningen wegwijs gemaakt op ons terrein. We moeten elkaars taal spreken en er moet helderheid zijn over wie waarvoor verantwoordelijk is. We hebben ons als bedrijf goed op de kaart gezet bij de hulpverleningspartners van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid en onze bedrijfsvertegenwoordigers kunnen bij incidenten op operationeel en tactisch niveau op gelijkwaardig niveau meepraten.”

 

Emotie

Bernard Kok en Nico Rutten hebben bij de start van het reorganisatietraject ervaren dat de weg naar de nieuwe bedrijfsnoodorganisatie is geplaveid met emoties. Want ingrepen in een vertrouwde organisatievorm maken heel wat los. “Begrijpelijk”, stelt Nico Rutten. “Want een bedrijfsbrandweerkorps na tientallen jaren vervangen door iets nieuws, is best ingrijpend voor de vrijwillige korpsleden. Sommigen dienen al vijfentwintig jaar bij de bedrijfsbrandweer. Met veel passie en energie hebben zij zich in deze rol jarenlang voor het bedrijf ingezet, waarvoor we ze erg dankbaar zijn. Dit jaar bestaat onze bedrijfsbrandweer zestig jaar. Plotseling is er binnen het bedrijf geen brandweer meer nodig. Dat voelt toch enigszins alsof er iets wordt afgepakt. We hebben echter veel geïnvesteerd in de betrokkenheid van alle stakeholders in het bedrijf bij het meedenken en meepraten over de nieuwe veiligheidsorganisatie. Samen met NIBHV hebben we een presentatie over de ontwikkeling, opzet en meerwaarde van de first responderorganisatie verzorgd voor de leden van de bedrijfsbrandweer en de OR. Zij worden via werkgroepen ook actief betrokken bij het proces. We willen graag dat de huidige bedrijfsbrandweerlieden doorgaan in hun nieuwe rol binnen de bedrijfsnoodorganisatie. Zij blijven dus actief als hulpverlener, maar wel in een nieuw organisatiemodel en met een nieuwe uitrusting, passend bij de behoefte van de veranderde onderneming.”

 

Implementatieplan

Voor de inrichting van de organisatie nieuwe stijl heeft het projectteam een implementatieplan opgesteld, waarvan de uitvoering in het eerste kwartaal van begon. Rutten: “We hebben aan de hand van de maatgevende scenario’s in beeld gebracht welke capaciteit de nieuwe organisatie moet hebben en welke opleidings- en trainingsbehoefte daarmee samenhangt. Nu zijn we in de fase waarin we een opleider gaan selecteren om de First Responders qua kennis en vaardigheden ‘fit for duty’ te maken.
Er is een opleiding First Responder met les- en leerstof die door NIBHV is ontwikkeld, in samenwerking met het Instituut Fysieke Veiligheid en de Vereniging Nederlandse Chemische Industrie. Via de basismodules worden first responders geschoold in basisvaardigheden op onder andere het gebied van ongevalbestrijding, gevaarlijke stoffen en chemiepakken. Die basis wordt aangevuld met bedrijfsspecifieke modules. Mooi dat NIBHV de ontwikkeling van een First Responderopleiding heeft opgepakt. Daar sluiten wij dankbaar bij aan. Belangrijk is ook dat het instituut werkt met gecertificeerde opleiders, zodat er een goede kwaliteitswaarborg is. NIBHV is voor ons daarom een belangrijke partner in dit transitieproces. De module incidentbestrijding gevaarlijke stoffen is nog in ontwikkeling. Omdat dit het voornaamste risico is bij NXP, gaan we hierin samen met NIBHV een voortrekkersrol spelen.”
Ook Falck is een belangrijke partner op de weg naar de nieuwe bedrijfsnoodorganisatie. Falck begeleidt het traject, heeft de risico- en scenarioanalyse uitgevoerd en ondersteunt het projectteam met advies. Nico Rutten vervolgt: “NXP heeft op zich voldoende kennis en expertise in huis om dit project zelfstandig uit te voeren, maar het is goed als een deskundige externe partij meekijkt en meedenkt. Vreemde ogen zien meer en kunnen helpen tunnelvisie te voorkomen. De experts van Falck houden ons scherp, zodat we opties voor de organisatie-inrichting goed kunnen afwegen de juiste keuzes maken.”

 

Werkbezoeken aan First Responder bedrijfsnoodorganisaties

NXP Semiconductors is niet de eerste onderneming die zijn traditionele bedrijfsbrandweer ombouwt naar een risicogerichte First Responderorganisatie. Bedrijven als Mars en Avebe gingen het bedrijf voor. Bernard Kok: “We zijn bij die bedrijven op werkbezoek geweest om kennis te nemen van hun aanpak. Daarvan kunnen we leren in ons proces, want het is best een complexe operatie. Belangrijk is dat de nieuwe bedrijfsnoodorganisatie draagvlak heeft op alle niveaus van de onderneming. Te beginnen bij directie en management. Zij moeten de uitvoerende echelons meenemen in het proces en uitleggen waarom we het doen. Niet om te bezuinigen of om mensen iets af te pakken, maar om betere waarborgen te bieden voor adequate incidentbeheersing en bedrijfscontinuïteit.
Met de oude opzet van de safety- en securitytaken, eilandjes in het bedrijf, was dat niet goed mogelijk. Nu krijgen we een moderne samenhangende bedrijfsnoodorganisatie die capaciteit, kennis en kunde vanuit het hele bedrijf bundelt. Daarmee zijn we qua safety en security fit for the future!”

Deel dit artikel

Meer weten? Neem dan nu contact met ons op: